Het temmen van de eenhoorn

Pagina

Cover Het Temmen

De ruwe vroegmiddeleeuwse westerse wereld van krijgsheren veranderde niet uit zichzelf in die van toernooien, glitter en hoofse manieren; er lagen verhalen aan ten grondslag. Die werden opgesteld aan de hoven waar vooruitstrevende adellijke dames dichters, zangers en schrijvers in dienst namen om de intussen wijd verbreide christelijke moraal in ridderromans te integreren zodat een eind kwam aan het elkaar de hersens in slaan, zoals de gewoonte was. De cyclus rond koning Arthur met zijn vazallen op zoek naar de graal en andere vrome taken maakte dat ridderlijkheid en hoofse liefde geleidelijk de norm werden; de mooi verluchte handschriften die voor ons kenmerkend zijn voor dat ridderbeeld, stammen dan ook pas uit de latere middeleeuwen. Vooral in de 12e eeuw bestond er onder invloed van kennismaking met andere culturen (denk aan de kruistochten) een vrijheid van persoonlijke interpretatie van tot dusver heilige teksten die enerzijds tot ketterijen leidde, maar aan de andere kant ruim baan bood aan gefantaseerde verhalen die door troubadours aan de hoven werden verspreid. Twee beroemde vrouwen nam ik hierbij als voorbeeld: Eleonora van Aquitanië uit de hoogste adel, en Hildegard van Bingen de geestelijke drijfveer achter de wens om vastgelopen zaken en zekerheden naar een hoger plan te tillen. Zij waren zeker niet de enigen, maar zij stimuleerden vanuit hun topposities wel talloze anderen; Franciscus van Assisi was bijvoorbeeld zeer onder de indruk van de begijnenbeweging in het tegenwoordige Noord Frankrijk en België, die als de eerste christenen gewoon tussen de mensen wilden leven en niet als non in een klooster. De periode is rijk aan verhalen die op hun beurt weer volgende generaties inspireerden en zo deel gingen uitmaken van de geschiedenis.

Advertenties